Wszystko, co chcielibyście wiedzieć o nawigacji i nie boicie się przeczytać

W niniejszym tekście znajdziecie informacje, które pozwolą Wam na bezproblemowe przejechanie nie tylko naszych rajdów turystyczno-nawigacyjnych, ale również tych, które zorganizował ktoś inny. Niektóre elementy zapisu różnią się w zależności od organizatora, ale ogólne zasady przejazdu są takie same. Na rajdach mogą pojawić się czasem zupełnie nowe sposoby zapisu trasy, ale wtedy zawsze zostają one objaśnione w odprawie przedrajdowej. Ogólne zasady przejazdu pozostają jednak niezmienne.

Zagadnienia pogrupowaliśmy w zależności od stopnia trudności:

  • podstawowe
  • łatwe
  • zaawansowane
  • trudne

Materiały rajdowe 

Materiały rajdowe dostajemy od organizatora na początku rajdu, ew. odcinka. Składają się one z dwóch najważniejszych elementów:

  • Itinerer – zawiera opis trasy, dzięki niemu wiemy jak i gdzie jechać. Może przybierać różne formy.
  • Karta drogowa – do niej wpisujemy różne rzeczy, o które prosi nas organizator. Podlega ocenie na koniec rajdu. Kartę wypełniamy od lewej do prawej, od góry do dołu. W każdą kolejną kratkę wpisujemy kolejną odpowiedź. Czasem karta drogowa może mieć oddzielne, odpowiednio oznaczone sekcje na pytania, zdjęcia i tablice PKP.

a także kilku elementów pobocznych które mogą, ale nie muszą wystąpić:

  • Karta ze zdjęciami z trasy – na zdjęciach znajdują się obiekty, oznaczone literami. Literę wpisujemy do karty drogowej za każdym razem gdy widzimy obiekt ze zdjęcia. Pole widzenia 180 stopni. Nie patrzymy do tyłu 😉
  • Pytania z trasy – pytania zaznaczone są w itinererze cyferkami lub znakami zapytania. Same pytania są właśnie na oddzielnej kartce. Dotyczą one rzeczy, które znajdują się przy trasie i nie wymagają zazwyczaj dodatkowej wiedzy, bo odpowiedzią jest coś, co możemy odczytać albo odszyfrować. Odpowiedzi również wpisujemy do karty drogowej.
  • Inne – w materiałach rajdowych mogą znaleźć się różne inne elementy, wszystko zależy od fantazji organizatora. Jednak w takim wypadku na pewno zostaną one szczegółowo objaśnione w odprawie do danego rajdu.

Podstawowe zasady 

  • Pomiędzy kolejnymi kratkami itinerera jedziemy z natury lub korzystając z planu lub mapy.
  • Kolejność pokonywania kratek jest zależna od widzimisię organizatora, ale zawsze zaczynamy od pola „START”, następnie podążamy według narzuconego schematu.
  • Skrzyżowania z jednym możliwym wyjazdem nie są opisane w itinererze (nakazy jazdy w prawo, prosto). W sensie nawigacyjnym nie są to w ogóle skrzyżowania.
  • Jedna sytuacja drogowa, w której możemy wykonać manewr opisana jest jedną kratką itinerera.
  • Drogi, których koniec jest widoczny nie są uzwględnione w itinererze lub są odpowiednio oznaczone. Jeżeli droga wchodzi gdzieś np. za blok, ale zanim w nią wjedziemy nie wiemy czy jest tam jej koniec czy nie, to wtedy traktujemy ją jak zwykłą drogę. Nie interesują nas znaki „ślepa ulica”.
  • W drogi z widocznym końcem nie wjeżdżamy na choinkach i podczas szukania manerwów L i P, czyli skrętu w lewo i w prawo na pierwszej możliwości.
  • Jeżeli nie jesteśmy pewni czy droga ma widoczny koniec, to znaczy, że nie ma widocznego końca.
  • Nie wjeżdżamy w drogi z zakazem wjazdu, chyba że z itinerera jednoznacznie to wynika.
  • Nie wjeżdżamy w bramy, przez szlabany, na posesje, chyba że wynika to z itinerera.

Itinerer Strzałkowy

Najczęściej w materiałach rajdowych spotkacie się z tzw. itinererem strzałkowym. Zasada przejazdu każdej kratki jest prosta. Zaczynamy w miejscu, w którym postawiona jest kropka, a kończymy tam gdzie widnieje strzałka. Czasem może zdarzyć się, że w kratkach nie będzie kropek, wtedy zaczynamy od dołu kratki.

W kratkach przedstawione są dokładne odwzorowania skrzyżowań, które mijamy. Zachowane są kąty pomiędzy poszczególnymi drogami, liczba dróg itp. Jeżeli więc jedziemy szukając kolejnego skrzyżowania, to musi ono być dokładnie takie jak w kratce. Jeżeli jest inne, to nie jest to nasze skrzyżowanie i szukamy dalej.

W kratkach mogą pojawić się też pytania z trasy. Odpowiedzi szukamy wtedy dokładnie w miejscu zaznaczonym w itinererze.

W kratkach pojawiać mogą się jeszcze dodatkowo elementy infrastruktury drogowej i przydrożnej, takie jak:

  • Nawierzchnia nieutwardzona (linia przerywana)
  • Brama (dwie kropki)
  • Tory 
  • Tunel
  • Most/wiadukt
  • Kapliczka
  • Znak drogowy (z nóżką – w naturze znak występuje jako jedyny na danym słupie, nie wiszą z nim żadne inne)
  • Znak drogowy (bez nóżki – znak może wisieć na jedym słupie wraz z innymi znakami)
  • Sygnalizacja świetlna
  • Zakończenie drogi

W itinerze strzałkowym mogą pojawić się jeszcze inne typy kratek.

  • Kratki nakazujące skręt w lewo przy najbliższej możliwości:
  • Kratki nakazujące skręt w prawo przy najbliższej możliwości:Uwaga, jeżeli na skrzyżowaniu istnieje możliwość skręcenia „mniej” lub „bardziej” w prawo lub w lewo, to zawsze wybieramy opcję skręcenia „bardziej”, czyli wybierając drogę leżącą pod bardziej ostrym kątem.
  • Kratki nakazujące wykonanie manerwu po minięciu znaku drogowego:Manewr możemy wykonać, gdy przednia oś naszego samochodu minie znak drogowy. Wtedy szukamy pierwszej sytuacji, gdzie możemy skręcić – w tym wypadku w prawo. Znak po lewej jest na „nóżce”. Oznacza to, że w naturze występuje jako jeden na danym słupie. Znak po prawej nie ma nóżki. Oznacza to, że na jednym słupie mogą występować z nim inne znaki. UWAGA, znak na nóżce może występować na jednym słupie z sygnalizacją świetlną. Nie liczy się ona jako dodatkowy znak.
  • Można spotkać również następujący zapis:W tym wypadku mijamy znak „ustąp pierszeństwa” W momencie w którym przednia oś naszego samochodu minie ten znak uznajemy manewr za wykonany. Szukamy wedy możliwości skręcenia w prawo. Może się tak zdarzyć, że wystąpi ona na tym samym skrzyżowaniu, przed którym stoi znak. Lewa kratka nie oznacza przejazdu przez skrzyżowanie ze znakiem na wprost. Oznacza tylko przejazd za znak.
  • Kratki nakazujące wykonanie manewru na skrzyżowaniu z sygnalizacją świetlną:Tutaj inaczej niż w przypadku manewrów wykonywanych po minięciu znaku drogowego, kratka odnosi się do całego skrzyżowania, na którym występuje sygnalizacja świetlna. Lewa kratka oznacza przejazd takiego skrzyżowania na wprost, prawa skręcenie na takim skrzyżowaniu w lewo. Uwaga, rozbudowane skrzyżowania (najczęściej ronda) posiadające sygnalizację zarówno na wjeździe jak i na zjeździe oznaczone są jedną kratką.
  • Kratki dotyczące jazdy po skrzyżowaniach o ruchu okrężnym (rondo)Powyższa kratka mówi nam o tym, że na rondzie mamy skręcić w prawo (jest to jedyny znak drogowy, wykorzystywany w itinererze, który interpretujemy inaczej niż pozostałe). Tego zapisu używa się jednak głównie przy prostych rondach. Przy bardziej rozbudowanych przypadkach może zdarzyć się rozrysowanie całego skrzyżowania lub opis słowny „Z RONDA ZJEDŹ DRUGIM ZJAZDEM”
  • Wielokrotne wykonanie tego samego manewruWykonujemy manewr (w tym wypadku lewo) dwa razy z rzędu.
  • Wykonanie manewru na przy kolejnej możliwościWykonujemy manewr (w tym wypadku skrętu w lewo) na drugiej możliwości. Pierwszą opuszczamy jadąc dalej (najczęściej prosto).

Jazda z natury

Pomiędzy kratkami itinerera (jeżeli te stykają się ze sobą bokami) jedziemy z natury, tzn:

  • Prosto
  • Po pierszeństwie
  • Zgodnie z nakazami i zakazami jazdy

Uwaga, nie interesuje nas nawierzchnia na drogach, ich kategorie. Interesuje nas realne pierszeństwo oznaczone odpowiednim znakiem, lub ewentualnie liniami na drodze. Tak też, gdy dojeżdżamy do skrzyżowania z pierszeństwem łamanym (tzw. kiełbasą) to jedziemy zgodnie z tym pierszeństwem.W tym wypadku  z natury skręcamy w lewo. Jeżeli natomiast jedziemy drogą asfaltową, która skręca w lewo (nie ma żadnych znaków), a na wprost biegnie droga szutrowa w las czy na pole, to jedziemy prosto.

Choinka

Choinka nawigacyjna jest graficznym odwzorowaniem kilku kolejnych sytuacji drogowych następujących po sobie.

W tym wypadku odwzorowane są wszystkie skrzyżowania z niejednoznacznym wyjazdem, nawet te, na których mamy jechać prosto. Nie są zaznaczone skrzyżowania z jedną tylko możliwością wyjazdu. Na skrzyżowaniach z wieloma wyjazdami zaznaczone są też te z zakazem wjazdu. Drogi są odwzorowane jedynie schematycznie, nie są zachowane kąty i odległości.

Na powyższą choinkę najeżdżamy od kropki. następnie wykonujemy kolejne manewry:

  • Zostawiamy z lewej strony dwie ulice
  • Zostawiamy z prawej strony dwie ulice
  • Zostawiamy jedną ulicę z prawej, jedną z lewej. 
  • Zostawiamy jedną ulicę z prawej strony
  • Zostawiamy jedną ulicę z lewej strony

Na choince zamiast kresek odwzorowywujących kolejne drogi mogą znaleźć się cyfry:

W tym wypadku cyfry reprezentują liczbę dróg, które musimy pozostawić po danej stronie. Zaczynając od kropki wykonujemy kolejno:

  • Zostawiamy dwie ulice z lewej strony
  • Zostawiamy jedną ulicę z prawej strony
  • Zostawiamy zero ulic z lewej strony (skręcamy najmocniej w lewo jak się da)
  • Zostawiamy jedną ulicę z lewej strony
  • Zostawiamy zero ulic z prawej strony (skręcamy najmocniej w prawo jak się da)

Typy choinkek mogą się ze sobą łączyć

Constans

Constans jest kratką lub zbiorem kratek itinerera, które wykonujemy po minięciu konkretnej sytuacji w naturze (najczęściej znaku drogowego). Na czas wykonywania constansu przerywamy wykonywanie poleceń itinerera podstawowego.

Powyższy constans oznacza, że po minięciu znaku „ustąp pierwszeństwa” zawsze wykonujemy pierwsze możliwe lewo. Znak jest bez nóżki, więc obowiązują nas wszystkie znaki „ustąp pierszeństwa”, również te posiadające wspólny słup z innymi znakami. Uwaga, jeżeli constans pojawia nam się, gdy kolejna kratka itinerera wygląda tak samo jak manewr z constansu (czyli w tym wypadku lewo), to wykonanie constansu nie powoduje wykonania kratki itinerera. Na czas wykonywania constansu całkowicie przerywamy wykonywanie poleceń itinerera podstawowego. Wracamy do niego dopiero, po wykonaniu manewrów wynikających z constansu.

Powyższy constans oznacza dokładnie to samo, co poprzedni. Mijamy znak (jak pamiętamy z poprzednich rozdziałów, wystarczy że przednia oś pojazdu go minie), następnie wykonujemy manewr lewo.

Constanse mogą przyjmować również nieco bardziej rozbudowane formy, tak jak ta powyżej. Jeżeli organizator chce Wam bardzo uprzykrzyć życie, to wykonywanie wielokratkowego constansu może zostać przerwane innym constansem. Może się też zdarzyć tak, że po wykonaniu constansu, od razu zostaniemy „wrzuceni” w kolejny constans. Nie jest to błąd. Powrót do itinerera podstawowego może nastąpić dopiero po dłuższym czasie.

Constans może przybierać również formę polecenia słownego np. „z ronda zjedź zawsze drugim zjazdem”.

Constans może występować na całym odcinku lub na jego części. Wtedy constanse zostaną nazwane lub ponumerowane np. Constans 1. W itinererze natomiast kratki objęte danym constansem zostaną odpowiednio oznaczone.

Kąt Drogowy

Kąt drogowy mówi nam o tym, pod jakim kątem musimy skręcić na najbliższym skrzyżowaniu. Oznaczony jest literką D, oraz liczbą, która odpowiada stopniom. Stopnie zwiększają się zgodnie z kierunkiem wskazówek zegara. Np. jazda na wprost to 0, jazda w prawo 90, w lewo 270. 

Róża wiatrów

Róża wiatrów polega na schematycznym odwzorowaniu pewnego typu skrzyżowania. Wykorzystywana jest do opisu przejazdu przez kilka kolejnych skrzyżowań o tej samej liczbie dróg. Każdemu wylotowi przyporządkowana jest jedna litera, bądź inny znacznik. Róża wiatrów może przybierać dwa rodzaje:

  • Z zaznaczeniem wszystkich dróg na skrzyżowaniu (włącznie z wlotową)Skrzyżowania odwzorowane są jedynie w sposób schematyczny, kąty pomiędzy drogami nie są zachowane, więc w rzeczywistości mogą być to wszystkie skrzyżowania z daną liczbą dróg.

Powyższe schematy skrzyżowań nie stanowią kratek itinerera. W samym itinererze znajdziemy za to następujący zapis

Przyjmijmy, że wykonujemy manewry na kolejnych skrzyżowaniach z trzema drogami, takimi jak na prawym schemacie powyżej. Zapis BACABC oznacza, że kolejno:

  1. Znajdujemy się na drodze z literką B i musimy wjechać w drogę z literką A
  2. Znajdujemy się na drodze z literką A i musimy wjechać w drogę z literką C
  3. Znajdujemy się na drodze z literką C i musimy wjechać na drogę z literką A
  4. Znajdujemy się na drodze z literką A i musimy wjechać w drogę z literką B
  5. Znajdujemy się na drodze z literką B i musimy wjechać w drogę z literką C
  • Z zaznaczeniem jedynie możliwych dróg wyjazdu ze skrzyżowania

W tym przypadku zaznaczone na schemacie mamy jedynie drogi wyjazdu ze skrzyżowania.

W rzeczywistości więc skrzyżowanie opisane schematem powyżej będzie miało jedną drogę wjazdową (od dołu) i 3 wylotowe. W tym wypadku mając analogiczny zapis w itinererze:Wykonujemy kolejne manewry:

  • Jedziemy prosto
  • Skręcamy w lewo
  • Skręcamy w prawo
  • Skręcamy w lewo
  • Jedziemy prosto
  • Skręcamy w prawo

Plan

Plan jest graficznym odwzorowaniem okolicznych dróg. Schematem dróg przedstawionych na planie rządzą 3 podstawowe zasady:

  • Na planie nie muszą znajdować się wszystkie istniejące w rzeczywistości drogi. 
  • Na planie mogą znaleźć się drogi w rzeczywistości nieprzejezdne (zakaz wjazdu, brama, szlaban, słupki)
  • W plan nie można wrysować dróg, które nie istnieją w rzeczywistości.

W itinererze plan oznaczony jest w następujący sposób:

Punkty widoczne w kratkach przed i za planem mają charakter orientacyjny i są wspólne z punktami na planie. Dzięki temu możemy dokładnie określić w którym miejscu wjeżdżamy na plan, a w którym z niego zjeżdżamy. Manewry widoczne w tych kratkach wykonujemy normalnie. Planowanie przejazdu po planie rozpoczynamy po wykonaniu danego manewru.

  • Planowanie przejazdu po planie:

Planując przejazd po planie, musimy wyznaczyć najkrótszą drogę od punktu, w którym się znajdujemy, do punktu, do którego musimy dojechać.

Jeżeli mamy zaplanować przejazd między punktem 115 (w którym obecnie się znajdujemy), a punktem 116, to wybieramy drogę najkrótszą. Różnice w długości tras, które mamy do wyboru powinno dać się ocenić na podstawie prostych zależności geometrycznych. W innych wypadkach różnica pomiędzy długościami możliwych tras powinna wynosić co najmniej 5%.

  • Strzałka jednokierunkowa

Na planie może pojawić się strzałka, wrysowana mniej więcej w połowie długości drogi, której dotyczy. Określa ona jedyny możliwy kierunek ruchu na tej drodze. Obowiązuje od skrzyżowania, do skrzyżowania.

W takim wypadku, gdy chcemy dojechać z punktu 115 do 116, najkrótsza droga jest zablokowana przez strzałkę kierunkową. Musimy zatem wybrać inną drogę.

  • Strzałka określająca kierunek jazdy na skrzyżowaniu

Strzałka określająca kierunek jazdy na skrzyżowaniu wrysowana jest zawsze bezpośrednio na skrzyżowaniu. Obowiązuje tylko i wyłącznie w przypadku najeżdżania zgodnie z kierunkiem strzałki. Jeżeli najeżdżamy „pod prąd” strzałka nas nie obowiązuje. Ta strzałka nie pełni funkcji strzałki jednokierunkowej!

W przypadku lewym mamy strzałkę nakazującą nam jazdę na wprost na skrzyżowaniu. W związku z tym nie możemy zaplanować przejazdu najkrótszą (skośną) drogą. W przypadku prawym mamy strzałkę nakazującą skręt w prawo na skrzyżowaniu. Powoduje ona, że nawet jeżeli możemy wjechać w skośną drogę, to nie możemy z niej wyjechać w kierunku punktu 116. W tym wypadku wybieramy drogę okrężną. Strzałkę kierunkową najeżdżamy „od przodu”, więc nas nie obowiązuje.

  • Plan, a rzeczywista sytuacja drogowa

Plan jak wiadomo nie pokazuje dokładnie tego, co dzieje się na drogach naprawdę. W poniższym przypadku znajdujemy się w punkcie 115 i musimy dojechać do punktu 116. 

W takim wypadku planujemy trasę standardowo, najkrótszą drogą:

Okazuje się jednak, że w rzeczywistości przy drodze istnieją pewne dodatkowe elementy:

W tym wypadku jest to zakaz skrętu w lewo, który napotykamy, próbując przejechać najkrótszą drogę do punktu 116. Powoduje to, że musimy zmienić nasze plany związane z przejazdem i zaplanować trasę na nowo. Uwaga, nawet jeżeli z jakiegoś powodu wiemy, że w tym miejscu występuje znak zakazu skrętu, to udajemy, że nie mamy o tym pojęcia aż do momentu pojawienia się przy tym znaku. Wyjątkiem jest kolejne najechanie danego skrzyżowania podczas planowania przejazdu do tego samego punktu, ale o tym będzie później. Nową trasę planujemy dopiero w momencie osiągnięcia skrzyżowania, na którym nie możemy wykonać zaplanowanego manewru.

  • Constans z natury

Na planie, tak jak na całym rajdzie wystąpić mogą constanse. Na planie obowiązują również constanse z danego odcinka, na którym plan się znajduje. W momencie w którym jedziemy po trasie przejazdu, którą zaplanowaliśmy i pojawia nam się constans, przerywamy wykonywanie planu i wykonujemy polecenia constansu. Jedziemy wtedy z natury, zupełnie nie korzystając z planu. Dopiero po wykonaniu manewru z constansu wracamy do planowania przejazdu z wykorzystaniem planu.

W powyższym przykładzie musimy dojechać z punktu 115 do 116, planujemy więc przejazd najkrótszą możliwą trasą. Widzimy jednak że na planie obowiązuje constans. W rzeczywistości sytuacja wygląda tak:

Przed dojazdem do pierwszego skrzyżowania aktywuje nam się constans. Przerywamy wykonywanie planu, wykonujemy polecenie constansu i planujemy nową najkrótszą trasę do punktu 116.

Poniżej mamy inny przypadek:

Który w rzeczywistości wygląda tak:

W tym wypadku chcemy dojechać z punktu 115 do punktu 116. Przy pierwszym manewrze constans powoduje, że musimy skręcić w lewo. Planujemy nową trasę. Najkrótsza droga do punktu 116 biegnie jednak znowu przez constans. W tym wypadku, najeżdżając jeszcze raz na constans wpadlibyśmy w niekończącą się pętlę. W związku z tym zapamiętujemy miejsce wystąpienia constansu i planujemy trasę tak aby go ominąć.

UWAGA, miejsce wystąpienia constansu pamiętamy tylko do momentu osiągnięcia zadanego punktu. Jeżeli planujemy przejazd do kolejnego punktu, to całkowicie wymazujemy sobie z pamięci miejsca wystąpienia constansów. Znowu planujemy przejazd korzystając tylko i wyłącznie z planu. To samo tyczy się znaków zakazów i nakazów jazdy występujących na trasie.

Trzeba pamiętać, że wystąpienie constansu jest równoznaczne z przerwaniem wykonywania poleceń planu. Poniżej ważny przykład:

W rzeczywistości jednak sytuacja wygląda następująco:

W tym wypadku constans aktywuje nam się przed dojazdem do skrzyżowania, na którym jest punkt 116. W tym momencie przerywamy wykonywanie zaplanowanej trasy, wykonujemy constans i wracamy do planowania. Pomimo tego, że fizycznie przejeżdżamy przez punkt 116, to nie osiągamy go, ponieważ w tym czasie nie jechaliśmy po planie, tylko z natury wykonując polecenia constansu. W związku z tym możemy przyjąć, że nie wiedzieliśmy o tym, że właśnie przejechaliśmy przez ten punkt. Po wykonaniu manewru skrętu w lewo musimy zatem rozplanować nową najkrótszą trasę dojazdu do punktu 116, pamiętając że najeżdżając go od dołu trafimy na constans, który nie pozwoli nam go osiągnąć.

  • Wyjazd z planu, ze względu na constans albo znak nakazu/zakazu.

Poniżej mamy przejazd, który planujemy w następujący sposób:

W rzeczywistości jednak sytuacja wygląda następująco.

W tym przypadku w rzeczywistości istnieje droga, która nie została wrysowana w plan. Constans wymusza na nas wjazd w tą drogę. Jedziemy wtedy tą drogą tak długo, aż ponownie znajdziemy się na planie. W momencie znalezienia się na planie (miejsce zaznaczone czarnym kółkiem) dokonujemy nowego zaplanowania trasy przejazdu do punktu 116.

  • Kolejność pokonywania punktów

Podczas pokonywania planu musimy przejechać przez wszystkie punkty w określonej kolejności. Zaczynamy od miejsca, w którym wjechaliśmy na plan. Już tam planujemy najkrótszą trasę do pierwszego punktu na planie. Kratki mówiące nam o kolejności pokonywania punktów wyglądają tak:

Zapis oznacza, że kolejno mamy rozplanować przejazd do punktu 240, potem 350, potem 256. Uwaga! Przejazdy pomiędzy kolejnymi punktami planujemy oddzielnie, tj. Przejazd między punktem 240 a 350 planujemy dopiero po dotarciu do punktu 240, a przejazd między punktem 350 a 256 po osiągnięciu punktu 350. Po osiągnięciu ostatniego punktu również wyznaczamy najkrótszą trasę do punktu nawiązania z itinererem podstawowym. Może też się zdarzyć tak, że ostatni punkt będzie w istocie punktem nawiązania. Wtedy po prostu kontynuujemy jazdę po itinererze.

Ważne! Podczas planowania manewrów na planie nigdy nie planujemy zawracania w miejscu.

  • Orientacja magnetyczna

Plany są zorientowane magnetycznie. W przypadku gdy nie ma odpowiedniego oznaczenia, północ znajduje się u góry kartki. Na planie może znaleźć się następujący symbol:

Pokazuje on kierunek północny. Może jednak zdarzyć się następujący zapis:

W tym wypadku strzałka oznacza kierunek południowy. Na tej samej zasadzie zamiast literki S mogą pojawić się literki opisujące pozostałe kierunki świata. Wschód – E, oraz zachód W.

  • Wjazd i wyjazd z punktu w odpowiednią stronę

Czasem poza dojechaniem do konkretnego punktu mamy wytyczne, od której strony mamy do niego dojechać:

Strzałka przy kropce pokazuje nam kierunek z którego musimy najechać na dany punkt. Uwaga, kratka jest zorientowana magnetycznie. Północ jest w kratce u góry, chyba że występuje w niej odpowiednie oznaczenie, pokazujące że północ jest gdzie indziej.Przejazd do tego punktu planujemy więc tak, aby dojechać do niego od strony oznaczonej strzałką.

Te same zasady dotyczą strzałek oznaczających wyjazd z punktu w odpowiednim kierunku:W tym wypadku po osiągnięciu punktu 350 musimy wyjechać z niego w określonym kierunku i dopiero wtedy zaplanować trasę do kolejnego punktu. W przypadku braku określonego kierunku wyjazdu, przejazd do kolejnego punktu planujemy już w punkcie.

  • Punkty inne niż trzycyfrowe

Na planach pojawić mogą się punkty oznaczone dwoma cyframi, jedną cyfrą lub literą. Są to punkty, przez które możemy przejeżdżać tylko i wyłącznie w momencie, kiedy dostaniemy takie polecenie w itinererze. W innych wypadkach te punkty są dla nas nieprzejezdne. Przez punkty trzycyfrowe możemy za to jeździć dowolnie, także podczas planowania przejazdu do innych punktów.

  • Zegar

Na planie pojawia się także kółko ze strzałką, tzw. zegar.Pokazuje on, w jakim kierunku należy objeżdżać małe place (często służące do zawracania)

Jeżeli mamy zatem z punktu 350 dojechać znowu do punktu 350, i obowiązuje nas zegar taki jak powyżej, to zawracanie planujemy w sposób pokazany na powyższym schemacie.

  • Skala

Plan może mieć określoną skalę. Oznaczona jest wtedy ona literką M oraz odpowiednią cyfrą, i tak:

  • skala M10 to skala 1: 10 000, czyli 1 cm na mapie = 100 m w terenie
  • skala M25 to skala 1: 25 000, czyli 1 cm na mapie = 250 m w terenie
  • skala M50 to skala 1: 50 000, czyli 1 cm na mapie = 500 m w terenie

i tak dalej…

  • Przykładowy plan

Poniżej plan zawierający wszystkie opisane wcześniej elementy.

CDN.

P.S Na tą chwilę w tym dokumencie zostały zawarte najważniejsze elementy nawigacyjne występujące na rajdach turystyczno-nawigacyjnych, szczególnie tych organizowanych przez KiP. Będziemy jednak stopniowo dodawać zagadnienia trudniejsze, które mamy plan wprowadzać w przyszłych rajdach.